Βγάλτο από μέσα σου (Συλλογικό)

Ενηλικίωση (Λίλα Αθανασίου)

Ξύπνησα μέσα στα αίματα.

Έπλεα σε αμνιακό υγρό.

Πάνω στο κομοδίνο,

ένας ομφάλιος λώρος, κομμένος με τα δόντια αιμορραγούσε.

Ένιωσα τη μήτρα μου ζεστή, να πάλλεται.

Μα δεν πονούσα πια.

Ήταν γλυκές οι οδύνες

την μέρα που γέννησα τους νεκρούς γονείς μου.

Έρχεται και δεν έρχεται (Η ασθένεια χωρίς συμπτώματα): (ΒΑΪΟΣ ΚΟΛΟΦΩΤΙΑΣ)

ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ μου βλέπω την ίδια ακριβώς οδό που έβλεπε η μητέρα μου πριν τριάντα χρόνια. Τα ίδια δέντρα, λίγο μεγαλύτερα. Τα ίδια πεζοδρόμια, λίγο πιο φθαρμένα. Οι ίδιες πολυκατοικίες, με ίσως καμιά μετατροπή στα αλουμίνια, με κάποιες κεραίες παραπάνω, με κάποια κλιματιστικά παραπάνω. Όταν ήμουν μικρός, περισσότερο απ' όλα φοβόμουν την κατάρρευση. Όχι κάποια συγκεκριμένη, γενικά την κατάρρευση. Περίμενα ότι κάποια στιγμή θα μάθαινα από την τηλεόραση ότι ένα μεγάλο πράγμα είχε σπάσει, μια τράπεζα κάπου, ένα κράτος κάπου, ένας πάγος στον βορρά, και ότι από εκείνη τη στιγμή και μετά τα πάντα θα ήταν διαφορετικά. Οι γείτονες θα έβγαιναν στα μπαλκόνια. Η μητέρα μου θα έκλεινε τα παράθυρα. Ο πατέρας μου θα έπαιρνε ένα τσιγάρο και θα έλεγε κάτι σοβαρό που θα το θυμόμουν για πάντα. Φανταζόμουν ότι οι μεγάλες αλλαγές έρχονται με ένα πρωτόκολλο, με σειρήνες, με ανακοινώσεις, με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο στην οθόνη που θα μας έλεγε με αυστηρό ύφος πώς να συμπεριφερθούμε στις νέες συνθήκες. Δεν είχα μάθει ακόμα ότι οι μεγάλες αλλαγές δεν έχουν εκφωνητή. Στο μεταξύ, γύρω μου, όλα ήταν καλά. Η μάνα μου έβραζε τραχανά τα χειμωνιάτικα πρωινά και η μυρωδιά γέμιζε όλο το διαμέρισμα, ένα διαμέρισμα σε μια πολυκατοικία της δεκαετίας του '70 στην Αθήνα, με πατώματα από μωσαϊκό που το καλοκαίρι ήταν δροσερά και τον χειμώνα παγωμένα, με ένα μπαλκόνι που έβλεπε σε μια ακακία και πιο πέρα σε μια γειτονιά που δεν είχε ακόμα γκετοποιηθεί ούτε ακόμα εξευγενιστεί, ήταν απλώς εκεί. Ο παππούς μου το Σάββατο μου αγόραζε ένα παγωτό από το περίπτερο της γωνίας και το παγωτό ήταν ξύλινο και βιομηχανικό και νόστιμο. Η αδελφή μου, μου δάνειζε τα βιβλία της κρυφά. Στις διακοπές, στην Κρήτη, υπήρχε μια κουζίνα έξω από το σπίτι κάτω από μια κληματαριά, και η γιαγιά μου τηγάνιζε κολοκυθάκια στις δώδεκα το μεσημέρι όταν ο ήλιος ήταν στο ζενίθ, και η μυρωδιά του ελαιόλαδου ανακατευόταν με τη μυρωδιά του τζίτζικα, αν μπορεί ο τζίτζικας να έχει μυρωδιά, που στη μνήμη μου έχει. Μία επιπλέον εκδοχή της κατάρρευσης ήταν η οικονομική κρίση. Όταν ήμουν στο γυμνάσιο, ρώτησα τον πατέρα μου αν θα μείνουμε χωρίς λεφτά, και εκείνος μου απάντησε ότι δεν θα μείνουμε. Δεν είχε περάσει πολύς καιρός και τον ξαναρώτησα, και εκείνος μου είπε ότι ίσως μείνουμε, αλλά θα τα βγάλουμε πέρα. Στην τηλεόραση μιλούσαν για μνημόνια, για κούρεμα, για χρέος, για πρωτογενές πλεόνασμα˙ λέξεις που τις πρόφερα μηχανικά χωρίς να ξέρω τι σήμαιναν, όπως πρόφεραν παλιότερα οι γιαγιάδες μου τα ονόματα των ξενικών αγίων. Έβλεπα τους ηλικιωμένους στις τράπεζες να κάνουν ουρά για να βγάλουν εξήντα ευρώ, και περίμενα ότι κάτι θα συμβεί μετά απ' αυτό. Ότι θα έσπαγε κάτι μεγάλο. Ότι θα κατέρρεε κάποιο κτίριο σύμβολο.

Ότι θα μαθαίναμε όλοι μαζί την επόμενη μέρα ότι από εδώ και πέρα ζούμε σε άλλη χώρα. Αλλά τίποτα τέτοιο δεν συνέβη. Οι τράπεζες ξανάνοιξαν. Οι ουρές διαλύθηκαν. Οι ηλικιωμένοι πέθαναν αργά και αθόρυβα στα διαμερίσματά τους και κανείς δεν είπε ότι αυτό ήταν μέρος της κατάρρευσης, ήταν απλώς η ζωή, ήταν απλώς ηλικιωμένοι που πεθαίνουν. Η Ελλάδα συνέχισε να υπάρχει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, με τις ίδιες ταβέρνες, με τα ίδια νησιά, με τις ίδιες παραλίες γεμάτες ξαπλώστρες, και κανείς ξένος που ερχόταν δεν καταλάβαινε ότι κάτι είχε συμβεί. Κάτι είχε συμβεί όμως. Απλώς δεν είχε σχήμα. Απλώς ήταν διασκορπισμένο σε ένα εκατομμύριο μικρές ζημιές που η καθεμιά τους ξεχωριστά δεν ήταν αρκετή για να γίνει είδηση. Από τότε άρχισα να καταλαβαίνω. Η κατάρρευση είχε άλλο σχήμα από αυτό που περίμενα. Δεν ερχόταν με σειρήνες. Δεν ερχόταν με τον γνωστό εκφωνητή στην οθόνη. Ερχόταν με τη μορφή μιας οδοντιατρικής επίσκεψης που αναβλήθηκε, μιας πολυκατοικίας που έμεινε χωρίς θέρμανση τρεις χειμώνες στη σειρά, μιας μητέρας που σταμάτησε να αγοράζει βιολογικά αυγά γιατί κόστιζε εξήντα λεπτά παραπάνω, μιας πενηντάχρονης που έχασε τη δουλειά της και δεν το είπε σε κανέναν για έξι μήνες, ενός εικοσιπεντάχρονου που μετακόμισε ξανά στους γονείς του και προσπάθησε να το παρουσιάσει ως επιλογή του.

Η κατάρρευση είχε μάθει να μη φαίνεται. Είχε μάθει να μη χρειάζεται. Τώρα είμαι μεγαλύτερος και διαβάζω την είδηση για τα δύο κορίτσια δεκαεπτά χρονών στην Ηλιούπολη, στην Αθήνα, και η είδηση μοιάζει με αυτό το είδος της αδιόρατης κατάρρευσης, μόνο που για μια στιγμή - μόνο για είκοσι τέσσερις ώρες, πριν την καταπιεί ο κυκλώνας των ερμηνειών - έγινε ορατή. Σαν να σήκωσε κάποιος μια άκρη από ένα μεγάλο γκρίζο πανί που σκεπάζει τη χώρα και είδαμε από κάτω για λίγο, και αυτό που είδαμε δεν είχε όνομα, και δεν χωρούσε σε καμία ανάλυση πρωινάδικου, και δεν εξηγείται ούτε με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ούτε με το άγχος των Πανελληνίων ούτε με τη γενικότερη ψυχοπαθολογία της εποχής. Ήταν απλώς μια ορατή στιγμή μιας πραγματικότητας που από καιρό συντελείται κρυφά, σε δωμάτια διπλανά, σε τραπεζαρίες όπου τρώνε μηχανικά τέσσερα άτομα, σε αυτοκίνητα που γυρίζουν από φροντιστήρια. Τελικά, σταμάτησα να φοβάμαι την κατάρρευση. Την αγάπησα με τον τρόπο που μαθαίνει κανείς να αγαπά κάτι που δεν φεύγει. Έμαθα τις συνήθειές της: έρχεται διανεμημένη, με δόσεις, μέσω αλγορίθμων που δεν αναπροσαρμόζονται σε γεγονότα, μέσω ηλεκτρικών λογαριασμών, μέσω αθέατων ωρών μοναξιάς που πληθαίνουν χωρίς κανείς να τις μετράει. Δεν θα ακούσουμε ποτέ την ανακοίνωση που περιμέναμε. Δεν θα δούμε ποτέ τον εκφωνητή. Με έκπληξη παρατηρεί κανείς ότι ένας ολόκληρος κόσμος γκρεμίζεται, ωστόσο το πιο τρομακτικό είναι πως την ίδια στιγμή όλα μένουν ως είχαν. Τα ίδια δέντρα, οι ίδιοι δρόμοι, τα ίδια κτίρια, οι ίδιοι άνθρωποι. Καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μου προσπαθούσα να προετοιμαστώ για ένα συμβάν που δεν θα έρθει ποτέ γιατί έχει ήδη έρθει, και είναι παντού, και κανείς δεν θα μας δώσει ποτέ το σήμα ότι μπορούμε επιτέλους να αντιδράσουμε

Η λαβή (Αλόνσο Κιχάνο)

Έπιασες αποφασιστικά τη λαβή

του μαχαιριού που μόνος μου

κάρφωσα στο θώρακά μου

Με κοίταξες κατάματα

και είδα στα μάτια σου τις επιλογές σου

Μετά κοίταξες το μαχαίρι

σαν να μην πίστευες και εσύ η ίδια

την ευκαιρία που σου έλαχε

Δεν τραβάω στιγμή το βλέμμα μου από πάνω σου

όποια τροπή και να πάρουν τα μελλούμενα

εγώ θα μείνω με την εικόνα σου.

Αυτή τη στιγμή μπορούμε

να γίνουμε ζωγραφιά

να μας βλέπουν ίριδες περαστικές,

να συνδέονται ή να μας απορρίπτουν,

εποχούμενοι κριτές των ζωών των άλλων

Κοίτα, ό,τι είναι να κάνεις

κάντο γρήγορα, μην παίζεις με την εξουσία σου.

Έτσι και αλλιώς δεν θα δεις να βγαίνει αίμα,

μόνο κουβάρια όνειρα

και γράμματα που σχηματίζουν "σ'αγαπώ"

Μη φοβάσαι μωρό μου, όλα θα πάνε καλά

Μη φοβάσαι, είμαι πάντα εδώ

Μη φοβάσαι..

Ο Ηθοποιός (Larry Cool)

.

.

Στέκω στὴ σκηνὴ κάποιου θεάτρου

.

γυμνός, κάτωχρος, κάθιδρος

.

ἔχω ξεχάσει τὰ λόγια μου

.

δὲν θυμᾶμαι κἄν,

ποιὸ πρόσωπο ὑποδύομαι, σὲ ποιὸ ἔργο.

.

.

Δὲν ξέρω τί να κάνω τὰ χέρια μου

.

τὰ βγάζω καὶ τ᾽ ἀκουμπῶ στὸ πάτωμα

.

ἀναρωτιέμαι πῶς βρέθηκα ἐδῶ

.

ἄν εἶμαι ἠθοποιὸς

.

πῶς ἦταν ἡ προηγούμενη ζωή μου

.

«εἶναι μιὰ φάρσα» συμπεραίνω.

.

.

.

Καθὼς συνηθίζω στὸ φῶς τοῦ προβολέα,

διαπιστώνω ὅτι τὰ καθίσματα εἶναι ἄδεια

.

δὲν ὑπάρχει κοινὸ

.

στέκομαι ὑπομονετικά

.

τὸ δρᾶμα συντελεῖται στὸ μυαλό μου

.

κάποτε θὰ τελειώσει.

Σκέψεις, κρόσσια, κροκάλες (Vol 9)

Το ταλέντο είναι πιο ερωτικό όταν χαραμίζεται

Το αίμα πιο πορφυρό όταν κυλάει έξω απ’ τη φλέβα

Η φλόγα πιο δυνατή όταν τη μαστιγώνει ο αέρας

Η αδρεναλίνη πιο ισχυρή στα 200χλμ την ώρα

Ο θάνατος πιο γλυκός στο τρίτο χιλιόμετρο του επαρχιακού

Το ηλιοβασίλεμα πιο όμορφο όταν το βλέπεις από την κουπαστή του καραβιού

Ο έρωτας ζει ελεύθερος στα κελιά των εραστών

Και τη φαντασία των ονειροπόλων…

Οι λέξεις είναι πουλιά χτυπημένα από σκάγια

Χάνουν το νόημα τους πάνω στο χαρτί

Το ξυπνητήρι σηματοδοτεί την έγερση

Άλλη μια μέρα ανθρωποθυσίας ξεκινά…

Σκέψεις, κρόσσια, κροκάλες (vol 8)

Ιλίσια

Μικράς Ασίας

Φαγωμένα πεζοδρόμια, πόσες φορές σκόνταψα μα δεν έπεσα

Αναλογίζομαι τα χιλιόμετρα, ταλαιπωρημένο Accord, σκυλί του πολέμου με χαλασμένα φρένα μα παραδόξως άθικτο

Όνειρα πεταμένα σε βαρέλι δίχως πάτο

Να φλερτάρω με την ελπίδα καταλήγοντας με τη διάψευση, σαν την άσχημη μα πάντα διαθέσιμη αδερφή της

Μιχαλακοπούλου

Τυλιγμένη στην αιθάλη, ορφανά φανάρια κυκλοφορίας και οι νέον επιγραφές των στριπτιζάδικων να χαράζουν πορεία

Χρεωκοπημένα Ελντοράντο

Το πρωί θα ανοίξουν και τα προποτζίδικα

Αυτή η πόλη έχει γεμίσει μαυραγορίτες

Η πουτάνα ζητάει λίγη αγκαλιά απ’ τον πελάτη πριν πάει στον επόμενο

Ο ζητιάνος ελεημοσύνη

Ο πολιτικός ψήφους

Ο χαρμάνης τσιγάρα

Μεγάλωσα

Κουράστηκα να κυνηγώ την άκρη της νύχτας

Ίσως έφτασε τελικά η ώρα να συμβιβαστώ με τη διάψευση…

Στο θρόνο του Ξέρξη

Το, άγνωστο στο ευρύ κοινό, υποκριτικό ταλέντο του Γιώργου Μαζωνάκη ξετυλίγεται σε αυτή τη μικρού μήκους ταινία στην οποία υποδύεται έναν εργάτη αλλά και επόπτη στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη Περάματος. Ξεναγώντας μας σε μια εργασιακή δυστοπία που βασιλεύει η αποξένωση μέσα από έναν αργόσυρτο και συχνά σπαρακτικό μονόλογο.

Παράλληλα ο Μαζωνάκης κατά έναν τρόπο υποδύεται και τον ίδιο του τον εαυτό, ως γέννημα θρέμμα της εργατιάς και μεγαλωμένος μέσα σε αυτήν σε γειτονιές ξεχασμένες από το θεό ή πιο σωστά γειτονιές ενός κατώτερου θεού. Εκεί όπου ο μετανάστης- χωρίς πατρίδα, οικογένεια και ελπίδα- τραγουδάει το «ανήκω σε μένα» σαν πένθιμο μοιρολόι.

Η ταινία της Καλογηροπούλου, τοποθετημένη στην άγρια δύση του αστικού ιστού, είναι ένας ύμνος στην απεγνωσμένη απόπειρα συντροφικότητας που φαντάζει πιο επαναστατική από ποτέ σε μια εποχή που η αλληλεγγύη, η αδελφοσύνη και ο έρωτας συνθλίβονται κάτω από τη μπότα ενός σκοτεινού Μεσαίωνα.

The Killer

Ο David Fincher συμπράττει με τον Fassbender για να παρουσιάσει ένα αριστούργημα τίγκα στα κλισέ, τα τσιτάτα και τους Smiths που βραχυκύκλωσε κριτικούς και πουστ(ΑΡΔ)ες με αποτέλεσμα να το θάψουν και να το λοιδορήσουν. Όμως, διαχωρίζοντας την ήρα απ το στάχυ, η κινηματογραφική ιδιοφυία του “the killer” δεν βρίσκεται στο προφανές αλλά το επιμέρους, τις λεπτομέρειες εκείνες δηλαδή που συνθέτουν ένα άρτιο ψυχογράφημα ενός επαγγελματία εκτελεστή που απλά πληρώνεται για να κάνει τη δουλειά του.

Κι όταν η δουλειά στραβώσει ο δυσαρεστημένος πελάτης δεν θα ζητήσει τα λεφτά του πίσω αλλά θα δώσει μια εντολή εκδίκησης ενεργοποιώντας την αντεκδίκηση. Δεν υπάρχει τίποτα προσωπικό, απλά μπίζνες as usual που λύνονται με τις ιδιαίτερες μεθόδους και πρακτικές του υποκόσμου.

Σε αυτή τη συνθήκη ο Fassbender είναι η ταινία και η ταινία ο Fassbender, η έκφραση του, η κινησιολογία του, οι παλμοί της καρδιάς του οπτικοποιούν το αποτέλεσμα. Τα τσιτάτα, οι φιλοσοφικές αναζητήσεις, η προσκόλληση σε στατιστικά μοντέλα έπονται και απλά εξυπηρετούν τις κινηματογραφικές προθέσεις.

Και είναι αυτές οι προθέσεις που τοποθετούν τον Fincher στον θρόνο της pop και pulp αισθητικής, από το Seven μέχρι το Fight Club και από Zodiac μέχρι το Killer…

Μυστική γυναίκα

Στιβαρό νορδικό αστυνομικό θρίλερ που ακολουθεί τους βασικούς κανόνες της εν λόγω παράδοσης. Εν αντιθέσει δηλαδή με τους δικούς μας μπαγλαμάδες που βγάζουν γκορκοντζόλα απ' το ξύσιμο για να το αλείφουν στο ψωμί τους τα παραμάγαζα των μεγαλονταβάδων εδώ έχουμε δομή, αρχή, μέση και τέλος που δεν αποσκοπούν στον φτηνό εντυπωσιασμό αλλά την απόδοση μιας καλοκουρδισμένης δουλειάς που αντιμετωπίζει τον αναγνώστη ή τον θεατή (πρόκειται για μεταφορά βιβλίου) όχι ως γίδι αλλά εξορθολογισμένο ον.

Στα της υπόθεσης μια γυναίκα με αμνησία αφήνει την ζωή και τον (συγγραφέα αστυνομικών) αρραβωνιαστικό της για να επιστρέψει στην παλιά της ζωή ως ζάπλουτη κληρονόμος ναυτιλιακής εταιρείας, μητέρα και σύζυγος ενός γοητευτικού μπούμερ. Μόνο που όλο αυτό το παραμυθένιο περιτύλιγμα κρύβει μυστικά σημεία που συνδέονται άμεσα με την εξαφάνιση και την απώλεια της μνήμης της

Έτσι ξετυλίγεται ένα γαϊτανάκι όπου η κακοποίηση, η κτητικότητα και η χειραγώγηση βγαίνουν στην επιφάνεια καθώς προσπαθεί να λύσει το μυστήριο και να ισορροπήσει ανάμεσα στο όλο και πιο ύποπτο περιβάλλον από τη μια και το παιδί της από την άλλη. Σε αυτό ο νυν σύντροφος της στέκεται ο καλύτερος σύμμαχος καθώς η μια αποκάλυψη διαδέχεται την άλλη. Λιτό όπως θα πρεπε να είναι αντίστοιχες παραγωγές αλλά και σοβαρό αποτελεί ιδανική πρόταση για ένα εύπεπτο κινηματογραφικό βράδυ.

Τα κακόβουλα troll του Goodreads και η απουσία ελεγκτικού πλαισίου

Το θέμα υπέπεσε στην αντίληψη μου όταν μπήκα μετά από καιρό στην γνωστή πλατφόρμα να τσεκάρω τις αξιολογήσεις κάποιων έργων μου. Σε γενικές γραμμές δεν έχω το Goodreads σε ιδιαίτερη υπόληψη ωστόσο συχνά σερφάροντας στο διαδίκτυο μπορεί να το επισκεφτώ, πέρα ωστόσο από την άποψη που μπορεί να τρέφω θεωρείται η δημοφιλέστερη σελίδα αξιολογήσεων παγκοσμίως και αυτό έχει τη σημασία του.

Με έκπληξη λοιπόν διαπίστωσα πως υπήρχε μια κατακόρυφη πτώση της βαθμολογίας σχετιζόμενη όχι με προσωπικές μου δουλειές αλλά μια συλλογή στην οποία είχα συμμετάσχει έπειτα από προκήρυξη ενός σχετικού διαγωνισμού. Ανοίγοντας τις πρόσφατες αρνητικές αξιολογήσεις διαπίστωσα πως προέρχονταν από προφίλ «φαντάσματα» χωρίς άλλη δραστηριότητα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Ήταν φανερό πως υπήρχε ενορχηστρωμένη απόπειρα να πληγεί, όχι απαραίτητα το συγκεκριμένο βιβλίο, αλλά το όνομα του οίκου με τον οποίο ωστόσο δεν διατηρώ σχέση πέρα από την τιμητική επιλογή που είχε κάνει στο διήγημα μου.

Το ερώτημα ωστόσο γιατί υπήρξε αυτή η απόπειρα που μόνο με εκβιαστικά κίνητρα εξηγείται παραμένει. Και το μεγαλύτερο ερώτημα που γεννάται είναι σε τι πλαίσιο λειτουργούν οι θεσμικοί μηχανισμοί προστασίας στην εποχή του διαδικτύου και των social media όπου το βιβλίο- δυστυχώς-έχει καταστεί έρμαιο τους αλλά και πιστα των πάσης φύσεως επιτήδειων.

Φυσικά με τον τρόπο που λειτουργούν οι συκοφαντικοί μηχανισμοί σε τέτοιες πλατφόρμες λειτουργούν και οι αποθεωτικοί. Είναι γνωστή η υπόθεση σεσημασμένου απατεώνα που δεν προχωρούσε καν στην εκτύπωση βιβλίων παρά καταχωρούσε μόνο τους τίτλους και λάμβανε πεντάστερες κριτικές από το Vanuatu μέχρι τα Fiji.

Όλα αυτά βέβαια συμβάλουν περεταίρω στην ευτέλεια του βιβλίου σε μια εποχή που οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει και η όποια προστασία από κακόβουλες επιθέσεις παραμένει ανύπαρκτη…

Τορίνο (Βάσω Τζιβανάκη)

Λένε ότι κάποτε στο ήσυχο Τορίνο

κάποιος είδε ένα άλογο να το χτυπούν.

Οι γύρω έγιναν μάρτυρες του σπαραγμού του

κι ο ίδιος σάλεψε

και δεν ξανάβγαλε μιλιά.

Εδώ άλογα δεν έχουμε.

Αν θες να καταρρεύσεις

πήγαινε σε ένα πάρτι παιδικό

και χορτασμένος απ' τα γέλια και τα χάχανα των πιτσιρίκων πιάσε μια θέση μες στους συνομήλικους. Άκουσε μόνο,

δεν είναι δα κι ανάγκη να μιλήσεις,

και κλάψε έτσι μπροστά τους άξεστα

να 'χουν να λένε για καιρό.

Ύστερα

χάσου στη σιωπή των ποιημάτων.

Venceremos (Βαγγέλης Στεργίου)

Μπας κι ο κόσμος έχει χτιστεί, λέω 'γω τώρα

στο βάθρο μιας απέραντης φλυαρίας;

Καθώς βαδίζουμε μες στο μικρό άλσος με τα πλατάνια και με το τεχνητό ρυάκι,

λέω στο φίλο μου τον καρδιακό τον Γιώργη, πως

δε χτίζεται πλέον τίποτα, ούτε καν σπίτια από μπετόν.

Μόνο καίγονται τα ήδη υπάρχοντα κι αυτά

που σηκώθηκαν πριν κανα δυό αιώνες

στο Σόχο.

Γεωργία Μπεκριδάκη (Πρωινή Μνημόνευση)

Ο δάσκαλος μεγαλώνει κι αυτός.

Και κάθε χρόνο

προσπαθεί να αναγνωρίζει

τον κόσμο που περνά

από τα παιδιά.

*

Κάθε δάσκαλος

παραλαμβάνει

μια τάξη.

Και όλους

τους προηγούμενους

δασκάλους της.

Δεν κληρονομεί

την έδρα.

Κληρονομεί

το βλέμμα.

Οι περισσότεροι

δεν διαλέξαμε

την τάξη.

Τη στήναμε

από παιδιά.

Δάσκαλος

δεν επιβιώνει

στα βιβλία του.

Επιβιώνει

στη μνήμη

των μαθητών του.

Άλλοτε

ως σκέπη.

Άλλοτε

ως σημάδι.

*

Πρώτη μέρα, καινούρια τάξη.

Στο συρτάρι, σβησμένο όνομα

σε λίστα παρουσιών.

Στον πίνακα, μια ζωγραφιά

που κανείς δεν ξεκόλλησε.

Χρόνια μετά,

ένας άνδρας στον δρόμο

λέει ευχαριστώ.

Ο εκνευρισμός

δεν έρχεται από παιδί.

Το παιδί τον παραλαμβάνει.

Μεταμόρφωση (Χριστόφορος Τριάντης)

Μεταμόρφωση, αλλά προς ποια κατεύθυνση; Υπάρχει κάποια κατευθυντήρια γραμμή για τις μεταμορφώσεις; Η απάντηση είναι όχι. Όμως η ανάγκη για να μεταμορφωθούμε είναι έμπροσθέν μας. Κλήση και κλίση. Οδηγός προς την αναγέννηση, μέσω της αλλαγής και δεν αναφέρομαι σε οβιδιακές αλλαγές ή σε αλλαγές τύπου ιπτάμενων Ολλανδών, εν μέσω καλοκαιριού. Η τελετουργία έχει να κάνει με την «την εις εαυτόν μεταμόρφωση».

Ο Κέρουακ περιγράφει την φώτισή του (ιαπωνικά), ως «σατόρι». Βουδιστική ορολογία που ταιριάζει σε ασάλευτους μονάχους που ζητιανεύουν προσοχή και γλυκίσματα, σε πλατείες, σε τάφους και σε οινοπνευματοπωλεία. Το «σατόρι» είναι διαφορετικό από τη μεταμόρφωση, είναι αποσπασματικό και τα αποσπάσματα δεν αντιπροσωπεύουν το όλον της προσωπικότητας. Ολότητα κι όχι κομμάτιασμα.

Μεταμόρφωση θα μπορούσε να είναι κυρίως: η γνώση του εαυτού μας.

Ποιος όμως πιστεύει ότι η αυτογνωσία είναι πνευματική έγερση και ειρηνοποιός καταλλαγή; Πρόκειται για ακολουθία -επί χρήμασι- συμβουλών που δίνεται από Αμερικανούς πάστορες σε γενικά και ειδικά τηλεπαράθυρα ή από ψυχολόγους - αστρολόγους, σε εφημερίες κι όλες τις ώρες. Έρχεται και η γενικότερη παθολογία που στηρίζεται στα ψυχοφάρμακα και στις ουσίες. Ο Στιβ Τζομπς από τη μία, και ο μεγάλος Γκάτσμπυ από την άλλη, μπορεί να προσφέρουν λύσεις για μεταμορφωτική αλλαγή. «Πορεύου και μεταμορφώσου» με τα αμερικανικά μαθήματα (όχι εκείνα του Ίταλο Καλβίνο). Μα ο χρόνος είναι μεγάλος αντίπαλος. Σε κάποια στιγμή οι περισσότεροι επιθυμούν βαθιά να μεταμορφωθούν, σε κάτι ανώτερο, οι λιγότεροι σε μέλη του ζωικού βασιλείου, σε έντομα ή σε χρυσόψαρα κατά προτίμηση (πιστεύουν και στην μετενσάρκωση).

Καιρός να δανειστούμε κι από τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ το λογότυπο «μετά», και πάνω εκεί να χτίσουμε την αναγέννησή μας. Επομένως, επιβάλλεται η μετακίνηση προς την μεταμόρφωση, δια της ψηφιακής και της ολογραμματικής κουστωδίας. Η κουστωδία περιλαμβάνει τους άρτι μεταμορφωθέντες ή τις άρτι μεταμορφωθείσες συνθήκες (κυρίως τις πολεμικές, τις οικονομικές και της υγιεινής, δευτερευόντως). Καλλιεργήστε πάνω εκεί την μεταμόρφωσή σας. Οι καιροί ου μενετοί. Θα πείτε, μετά λόγου γνώσεως, «είστε άλλοι άνθρωποι».

Κάποιοι ας δούνε και την καφκική μεταμόρφωση, υπάρχει και αυτό το σκοτεινό γεγονός. Η λογοτεχνική διάστασή της, αφορά την τρέλα, την γενική και προσωπική διασάλευση των φρενών. Γενόμενοι σχιζοφρενείς εκουσίως, αποφεύγετε την κατηγοριοποίηση-κατάταξη στο απρόσωπο ζωικό βασίλειο, μεταβάλλεστε σε σαλούς, εν μέσω πλήθους. Μεταμορφώνονται οι λέξεις και οι σκέψεις, γίνεστε γενναιόδωροι προς εαυτούς και αλλήλους.

Να εξεταστεί και η μυθολογική μεταμόρφωση, η οποία (δυστυχώς) κατατάσσει τα μέλη της κοινωνίας σε φάρμες ζώων, για να το γράψω καλύτερα: σε χοιροστάσια. Η Κίρκη πρωτοστατεί, διαλέγει τις σκοτεινές εποχές και αποδίδει τα εύσημα. Μεταμορφώνει αλαζόνες και ερεβομανείς σε οικόσιτους χοίρους. Η μεταμόρφωση είναι ειδική και εξελιγμένη αποστολή, έρχεται μετά από θυσίες. Τα προνόμια των χοίρων επηρεάζουν το θυμικό και τα ένστικτα. Κατεύθυνση προς τα απορρίμματα. Πολύς κόσμος χοιροποιείται. Οι μεταμορφωμένοι θα έχουν νέα πίστη, είναι οι χοίροι, έρχονται χωρίς την Κίρκη. Η μεταμόρφωση εφάπτεται και της διαπίστωσης: ελαφρά «διαταραγμένας τας φρένας», έτσι δεν αφαιρείται το βασικό στοιχείο της ύπαρξης, το «αυτεξούσιο». Το προσωπικό συμφέρον παραμένει αλώβητο και ενισχύεται. Ακολουθεί ο εντοιχισμός σε οίκους, όπου οι διάλογοι και οι ερμηνείες των σκέψεων είναι θέμα παραδοξολογιών. Τι επιτυγχάνεται με αυτήν τη μεταμορφωτική επιλογή; Λιγότερο άγχος, περισσότερο σφρίγος, κινητοποίησή των δυνάμεων, αποφυγή κατά συνθήκη ψευδών και γελοίων επιθυμιών, χρήση κοινοτοπιών, πάντα με θετικό πρόσημο. Στην επικοινωνία αλλήλων προτιμώνται τα επίθετα: εξαιρετικό, θεσπέσιο, υπέροχο, μοναδικό, τραγικό, φοβερό, θανατηφόρο, τραυματικό, μετατραυματικό, σοκαριστικό. Λογοτεχνικές κατασκευές, μετρίων συγγραφέων και ποιητών.

Μέσα σε αυτήν την λεκτική και μεταμορφωτική κινητοποίηση, καλύπτονται όλα τα ζητήματα, τα λογοπαίγνια ενισχύουν τις σχέσεις και ανοίγουν δρόμους και προοπτικές. Η μεγάλη ανταμοιβή είναι η συνεννόηση, οι μεταμορφωμένοι άνθρωποι συνεννοούνται, ενώ οι άλλοι γίνονται άλαλοι και περιορίζονται στην μοναξιά τους. Παραμονή στα κολαστήρια των χαρακτήρων. Αρνήθηκαν την μέγιστη νιρβάνα ή την ελαχίστη, δηλαδή αυτήν την ελάχιστη που καταλαμβάνει άδοξα τα κάτω μέρη του σώματος. Ούτε αυτό το επιτυγχάνουν. Απορρίπτουν την ιδιομορφία και υιοθετούν την ομοιομορφία. Η μεταμόρφωση τελικά είναι επί του πεδίου της πάλης (ταξικής και ερωτικής) και της επέκτασής του, πάντα άνευ σωσμού.

Φιόρδ

Αν νομίζεις πως μόνο η «αγία ελληνική οικογένεια» είναι τίγκα στον αυταρχισμό, τη νοσηρότητα, τον δεσποτισμό αλλά και τον κλασσικό γονιδιακά μάλακα της τότε που να δεις τη ρουμάνικη μάγκα μου, ή για να ακριβολογούμε την νορβηγορουμάνικη. Διότι αυτή η σύμπραξη των δύο κόσμων, των δύο διαφορετικών αφετηριών «κουλτούρας» στο λεγόμενο ανέκδοτο που ονομάζεται «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» είναι ακριβώς ό,τι πραγματεύεται στη νέα του ταινία ο Cristian Mungiu.

Καθώς ο ήρωας μας παίρνει τη φαμίλια του και μετακομίζουν σε ένα κωλοχώρι των νορβηγικών φιόρδ όπου όλα μοιάζουν ειδυλλιακά αλλά μάλλον δεν είναι, αφού κάποιοι μώλωπες στα δυο μεγαλύτερα παιδιά του εγείρουν υποψίες κακοποίησης με αποτέλεσμα να παρέμβει η «πρόνοια». Όπου πρόνοια στην πολιτισμένη Νορβηγία είναι κάτι σαν τη δικιά μας εφορία, τόσο πανίσχυρη που άμα μπλέξεις μαζί της την έβαψες.

Κάπως έτσι, η προσωρινή αφαίρεση της επιμέλειας ξεκινάει ένα δικαστικό θρίλερ που οι «πανανθρώπινες» αξίες του πολιτισμένου βορρά συγκρούονται με τις παραδοσιακές της βαλκανικής άγριας δύσης. Τελικά πόσο μπορεί το λεγόμενο κράτος να επιβάλλει τις αξίες του, την woke ατζέντα του και τις πεποιθήσεις του στον τρόπο ζωής μιας οικογένειας; Και άραγε μπορεί μια clean cut ανάδοχη οικογένεια να αντικαταστήσει την αγάπη της βιολογικής;

Εδώ ο Mungiu το πάει ένα βήμα ακόμα παραπέρα, μπλέκοντας στην εξίσωση το οικουμενικό καρκίνωμα των «ευαγγελιστών», καθότι η οικογένεια πέρα από βαλκανοαναθρεμένη είναι και φουλ θρήσκα και κατά την γνώμη μου, ανακατεύοντας την τράπουλα, κάπου το χάνει.

Το αποτέλεσμα, σε κάθε περίπτωση, είναι ένα βραδύκαυστο φυτίλι όπου η γονεϊκή αγάπη, η παιδική φιλία, οι καλές- γεννημένες από την κόλαση- προθέσεις δοκιμάζονται απέναντι σε ένα κράτος βγαλμένο από τα κιτάπια της πολιτικής ορθότητας ή ίσως του απόλυτου ανορθολογισμού. Σε μια κινηματογραφική πρόταση που σίγουρα παίρνει στα σοβαρά τον εαυτό της και της προθέσεις της απέναντι στον θεατή