Heveliusz: Τα δικά τους υδάτινα Τέμπη;

Ένα ναυάγιο, μια συντονισμένη απόπειρα συγκάλυψης, ένα γαϊτανάκι αποποίησης κάθε κρατικής ευθύνης που πρέπει οπωσδήποτε να μετατοπιστεί στα θύματα. Στο "Χεβέλιους" τίθεται για πολλοστή φορά το διαχρονικό δίλλημα: Ή θα γίνεις πουστράκι του συστήματος ή θα διατηρήσεις την ακεραιότητα σου (ακόμα και αν πρέπει να το πληρώσεις με την ίδια σου τη ζωή), πολύ περισσότερο καταδεικνύει πως η εγκληματική οργάνωση "Μητσοτάκης Α.Ε" δεν είναι ελληνική πατέντα, προϋπήρχε και θα συνεχίσει να υπάρχει στον αιώνα τον άπαντα...

Η (πραγματική) ιστορία του ναυαγίου είναι χιλιοειπωμένη σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης με διαφορετικές συνθήκες, διαφορετικούς πρωταγωνιστές αλλά πάντα την ίδια κατάληξη, την απώλεια ανθρώπινων ζωών. Όταν όμως αυτή η απώλεια πρέπει να έχει για πολιτικούς, οικονομικούς και ψηφοθηρικούς λόγους συγκεκριμένους υπαίτιους, τότε το κράτος μαζί με όλες τις παρανυχίδες του (δικαστική εξουσία, κρατική ασφάλεια, ΜΜΕ) πιάνει δουλειά. Αυτή η σύμπραξη περιγράφεται άρτια στη σειρά.

Το Χεβέλιους μπορεί να ιδωθεί ως δικαστικό θρίλερ, ταινία καταστροφής ή κοινωνικό δράμα. Με ελεγχόμενο συναισθηματισμό, σκοτεινή και ρεαλιστική κινηματογραφία, στιβαρές ερμηνείες δεν παίρνει θέση, απλά κάνει καταγραφή, μεταδίδει με αντικειμενική συνέπεια την αλήθεια.

Προσωπικά ωστόσο η μεγαλύτερη του επιτυχία είναι το υπόστρωμα. Η αποτύπωση της μετακομουνιστικής Πολωνίας όπου οι Guns and Roses και οι Queen συνυπάρχουν με τα σταλινικής αισθητικής Μπλοκ. Καθώς μια ολόκληρη χώρα οδεύει προς τον εκδημοκρατισμό παγιδευμένη στην παρελθοντική νομενκλατούρα της. Αυτή που επηρεάζει δικαστικές αποφάσεις και φυσικά κατασκευάζει εξιλαστήρια θύματα…

Λογοτεχνία και γάτες

«Αν στοιχημάτιζα στην ανθρωπότητα δεν θα κέρδιζα στον αιώνα τον άπαντα», είχε πει κάποτε ο μεγάλος Τσάρλς Μπουκόφσκι, σίγουρα δεν είχε την ίδια άποψη για τις γάτες τις οποίες υπεραγαπούσε. Και για όσους έχουν νιώσει στο πετσί τη σοφία και την θετική ενέργεια αυτών των πλασμάτων κάθε λογοτεχνική αναφορά τους είναι απολύτως οικεία. Ο Μπουκόφσκι δεν ήταν ο μόνος...

Οι γάτες πρωταγωνιστούν, καθόλου τυχαία, στη ζωή, τον ψυχισμό και το έργο λογοτεχνών που διακρίνονταν για την ευφυία τους. Τρανότερο παράδειγμα, ο Μάρκ Τουέιν ό οποίος κάποτε είχε δηλώσει. «Απλά δεν μπορώ να αντισταθώ σε μια γάτα, ειδικά αν γουργουρίζει. Είναι τα πιο καθαρά, τα πιο πανούργα και τα πιο έξυπνα πλάσματα που γνωρίζω, πέρα από το κορίτσι που αγαπάς, φυσικά.».

Από κοντά και ο πατριάρχης των Μπίτνικ Ουίλιαμ Μπάροουζ ο οποίος αφιέρωσε ένα ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτές , «Η γάτα μέσα μου». «Η γάτα δεν προσφέρει υπηρεσίες. Η γάτα προσφέρει τον εαυτό της. Ασφαλώς και θέλει φροντίδα και καταφύγιο. Δεν την αγοράζεις τζάμπα την αγάπη», είχε γράψει…

Αν ωστόσο προσωπικά θεωρώ κάποια κορυφαία στιγμή στην τέχνη, η οποία αποθεώνει αυτά τα πλάσματα, τότε σίγουρα είναι η μεταφορά του βιβλίου του Philip Djian «Betty Blue» στη μεγάλη οθόνη. Όπου στο φινάλε μια λευκή γάτα μετενσαρκώνει τη νεκρή ηρωίδα δίνοντας στον πρωταγωνιστή τη δύναμη να συνεχίσει.

Και αν για όλα αυτά τα μεγάλα μυαλά η γάτα αποτέλεσε την κορωνίδα της ψυχικής τους ευεξίας και της έμπνευσης τότε όλοι εμείς, οι κοινοί θνητοί, δεν έχουμε παρά να διδαχτούμε από το έργο, τη ζωή τους και τη φιλοσοφία τους. Κυρίως δε, από την αγάπη τους προς αυτή…

Η πληρωμένη απάντηση του Καρτέλ στην κλάψα του «Αναγνώστη» για τα χάλια των δανειστικών βιβλιοθηκών.

Είναι γεγονός πως ο σηπτικός βόθρος των ελληνικών γραμμάτων έχει αποκτήσει πολλούς Βασιλάκηδες Καΐλες εσχάτως. Όταν ωστόσο η κλάψα προέρχεται από αυτούς που έχουν φέρει το βιβλίο σε αυτό το χάλι η συνθήκη γίνεται ακόμα πιο διασκεδαστική…

Τελευταίο κρούσμα ένα ακόμα ανυπόγραφο άρθρο του ανεκδιήγητου «Αναγνώστη» (ξέρετε, αυτού που δίνει και βραβεία) ο οποίος μας ενημερώνει πως η ζήτηση στις δανειστικές βιβλιοθήκες αφορά κυρίως ανάλαφρα και κακής ποιότητας αναγνώσματα, μάλιστα επιρρίπτει (άκουσον-άκουσον) την ευθύνη και στους υπαλλήλους που πρέπει να συμβουλεύουν και να καθοδηγούν τους επισκέπτες (οπως μας πληροφορεί).

Συνεχίζοντας τη διασκεδαστική μίρλα εκφράζει την βαθιά απογοήτευση του διότι «Μέσα στις πρώτες δεκάδες δεν βρίσκεται ούτε ένας/μία συγγραφέας που το έργο του/της να έχει κριθεί από την κοινότητα των καλών αναγνωστών (των ποιων;), τις αξιολογήσεις των κριτικών ($$$), τα θεσμικά και μη θεσμικα βραβεία (σλούρπ-σλούρπ), τις περίφημες (χαλκευμένες) λίστες μπεστ σέλερ που δημοσιεύουν οι εφημερίδες…». Τα σχόλια στις παρενθέσεις δικά μας…

Προτού συνεχίσουμε να πούμε πως πραγματικά ξεροχύνουμε με τέτοια άρθρα και τα έχουμε τεράστια ανάγκη, πρωτίστως διότι αποδεικνύουν το που έχει φτάσει το βιβλίο ένα συγκεκριμένο σύστημα που ασχολείται με αυτό και κατευθύνει τις τάσεις, τουτέστιν στη θέση του απόλυτου σκουπιδιού. Όσο για το αναγνωστικό κοινό, όταν το εθίζεις στην προχειράτζα και το χυλό ανακηρύσσοντας ως "ποιοτικό συγγραφέα" τoν κάθε πουθενά φορτώνοντας τον με πλουμιστές βραβεύσεις τότε μοιραία θα στραφεί στην παραλογοτεχνία (η οποία δεν προσποιείται κάτι παραπάνω από αυτό που πραγματικά είναι)…

Σε αυτό το πλαίσιο οι τελευταίοι που έχουν ευθύνη είναι οι υπεύθυνοι των βιβλιοθηκών αλλά φευ, θα αποδώσουν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι τα ορφανά της Μπασκόζαινας ή θα δαγκώσουν το χέρι που τα ταΐζει…