Τρίτη 25 Νοεμβρίου 2025

Heveliusz: Τα δικά τους υδάτινα Τέμπη;

Ένα ναυάγιο, μια συντονισμένη απόπειρα συγκάλυψης, ένα γαϊτανάκι αποποίησης κάθε κρατικής ευθύνης που πρέπει οπωσδήποτε να μετατοπιστεί στα θύματα. Στο "Χεβέλιους" τίθεται για πολλοστή φορά το διαχρονικό δίλλημα: Ή θα γίνεις πουστράκι του συστήματος ή θα διατηρήσεις την ακεραιότητα σου (ακόμα και αν πρέπει να το πληρώσεις με την ίδια σου τη ζωή), πολύ περισσότερο καταδεικνύει πως η εγκληματική οργάνωση "Μητσοτάκης Α.Ε" δεν είναι ελληνική πατέντα, προϋπήρχε και θα συνεχίσει να υπάρχει στον αιώνα τον άπαντα...
Η (πραγματική) ιστορία του ναυαγίου είναι χιλιοειπωμένη σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης με διαφορετικές συνθήκες, διαφορετικούς πρωταγωνιστές αλλά πάντα την ίδια κατάληξη, την απώλεια ανθρώπινων ζωών. Όταν όμως αυτή η απώλεια πρέπει να έχει για πολιτικούς, οικονομικούς και ψηφοθηρικούς λόγους συγκεκριμένους υπαίτιους, τότε το κράτος μαζί με όλες τις παρανυχίδες του (δικαστική εξουσία, κρατική ασφάλεια, ΜΜΕ) πιάνει δουλειά. Αυτή η σύμπραξη περιγράφεται άρτια στη σειρά.
Το Χεβέλιους μπορεί να ιδωθεί ως δικαστικό θρίλερ, ταινία καταστροφής ή κοινωνικό δράμα. Με ελεγχόμενο συναισθηματισμό, σκοτεινή και ρεαλιστική κινηματογραφία, στιβαρές ερμηνείες δεν παίρνει θέση, απλά κάνει καταγραφή, μεταδίδει με αντικειμενική συνέπεια την αλήθεια.
Προσωπικά ωστόσο η μεγαλύτερη του επιτυχία είναι το υπόστρωμα. Η αποτύπωση της μετακομουνιστικής Πολωνίας όπου οι Guns and Roses και οι Queen συνυπάρχουν με τα σταλινικής αισθητικής Μπλοκ. Καθώς μια ολόκληρη χώρα οδεύει προς τον εκδημοκρατισμό παγιδευμένη στην παρελθοντική νομενκλατούρα της. Αυτή που επηρεάζει δικαστικές αποφάσεις και φυσικά κατασκευάζει εξιλαστήρια θύματα…

Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025

Λογοτεχνία και γάτες

«Αν στοιχημάτιζα στην ανθρωπότητα δεν θα κέρδιζα στον αιώνα τον άπαντα», είχε πει κάποτε ο μεγάλος Τσάρλς Μπουκόφσκι, σίγουρα δεν είχε την ίδια άποψη για τις γάτες τις οποίες υπεραγαπούσε. Και για όσους έχουν νιώσει στο πετσί τη σοφία και την θετική ενέργεια αυτών των πλασμάτων κάθε λογοτεχνική αναφορά τους είναι απολύτως οικεία. Ο Μπουκόφσκι δεν ήταν ο μόνος...
Οι γάτες πρωταγωνιστούν, καθόλου τυχαία, στη ζωή, τον ψυχισμό και το έργο λογοτεχνών που διακρίνονταν για την ευφυία τους. Τρανότερο παράδειγμα, ο Μάρκ Τουέιν ό οποίος κάποτε είχε δηλώσει. «Απλά δεν μπορώ να αντισταθώ σε μια γάτα, ειδικά αν γουργουρίζει. Είναι τα πιο καθαρά, τα πιο πανούργα και τα πιο έξυπνα πλάσματα που γνωρίζω, πέρα από το κορίτσι που αγαπάς, φυσικά.».
Από κοντά και ο πατριάρχης των Μπίτνικ Ουίλιαμ Μπάροουζ ο οποίος αφιέρωσε ένα ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτές , «Η γάτα μέσα μου». «Η γάτα δεν προσφέρει υπηρεσίες. Η γάτα προσφέρει τον εαυτό της. Ασφαλώς και θέλει φροντίδα και καταφύγιο. Δεν την αγοράζεις τζάμπα την αγάπη», είχε γράψει…
Αν ωστόσο προσωπικά θεωρώ κάποια κορυφαία στιγμή στην τέχνη, η οποία αποθεώνει αυτά τα πλάσματα, τότε σίγουρα είναι η μεταφορά του βιβλίου του Philip Djian «Betty Blue» στη μεγάλη οθόνη. Όπου στο φινάλε μια λευκή γάτα μετενσαρκώνει τη νεκρή ηρωίδα δίνοντας στον πρωταγωνιστή τη δύναμη να συνεχίσει.
Και αν για όλα αυτά τα μεγάλα μυαλά η γάτα αποτέλεσε την κορωνίδα της ψυχικής τους ευεξίας και της έμπνευσης τότε όλοι εμείς, οι κοινοί θνητοί, δεν έχουμε παρά να διδαχτούμε από το έργο, τη ζωή τους και τη φιλοσοφία τους. Κυρίως δε, από την αγάπη τους προς αυτή…

Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025

Σκοτώνουν τ’ άλογα όταν γεράσουν ;

Γνωρίστε τον Βασίλη Παπαθεοδώρου. Αν δεν σας λέει τίποτα το όνομα ίσως σας θυμίσει κάτι η υπόθεση του συγγραφέα που είχε συλληφθεί για κατοχή παιδικής πορνογραφίας τον καιρό της καραντίνας. Ο εικονιζόμενος λοιπόν έγινε πρωτοσέλιδο για όλους τους λάθος λόγους, η ιστορία του ωστόσο πέρα από τη δικαστική τροπή στην οποία θα αναφερθούμε αργότερα ανέδειξε και κάτι άλλο, την αντίληψη που τρέφουν οι εκδοτικοί νταβάδες για τους ίδιους τους συγγραφείς τους.
Ενδεικτική άλλωστε ήταν αντίδραση του τότε εκδοτικού του οίκου «Καστανιώτη» που- παρακάμπτοντας το τεκμήριο της αθωότητας- τον έδωσε στεγνά. Αντιγράφουμε από το δελτίο τύπου:"Οι Εκδόσεις Καστανιώτη διέκοψαν κάθε μορφής συνεργασία με τον Βασίλη Παπαθεοδώρου, αμέσως μόλις πληροφορηθήκαν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική έρευνα από τις δικαστικές αρχές, για σοβαρή κατηγορία…Συνεχίζουμε να εκδίδουμε σημαντικά βιβλία συγγραφέων απ’ όλο τον κόσμο και να μεταλαμπαδεύουμε την αξία της ανάγνωσης".(sic)
Θα μπορούσε εδώ κάποιος αφελής να προβάλλει τον στοιχειώδη κώδικα δεοντολογίας που υπαγορεύει πως συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις είθισται η συνεργασία να «παγώνει» μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης και όχι να διακόπτεται. Μάλλον όμως δεν γνωρίζει την αντίληψη που τρέφουν οι εκδοτικοί για τους συγγραφείς τους, το γεγονός δηλαδή πως τους θεωρούν αναλώσιμους στην καλύτερη περίπτωση, σκουπίδια στη χειρότερη.
Το αποδεικνύει άλλωστε και η μεταχείριση συγγραφέα από το έτερο κωλοχανείο της Μπούρα το οποίο όχι μόνο τον απόπεμψε για μη αρεστή δήλωση την εποχή του #metoo άλλα φρόντισε να τον κρεμάσει και στα μανταλάκια.
Προφανώς για τους συγκεκριμένους συγγραφείς δεν τρέφουμε την παραμικρή συμπόνοια καθότι αποτέλεσε επιλογή τους να μπλέξουν με αυτά τα εκδοτικά κατακάθια, συν τοις άλλοις δεν είναι καν καλοί συγγραφείς. Επιβεβαιώνουν ωστόσο την τάση μιας βιομηχανίας η οποία επιζητά “clean cut” στράκια τα οποία μπορεί να τα μεταχειρίζεται αναλόγως χαϊδεύοντας όχι μόνο τα αυτιά του αναγνωστικού μαντριού αλλά κυρίως τις συνειδήσεις του (Με γνώμονα πάντα φυσικά το κέρδος).
Μ αυτά και μ’ αυτά η αθώωση του Παπαθεοδώρου έρχεται σε δεύτερη μοίρα, όπως και το γεγονός πως καμία από τις πουστ(ΑΡΔ)ες που τον έγλυφε και του φιλοτεχνούσε «σαλόνια» δεν έσπευσε να δημοσιοποιήσει την είδηση της απαλλαγής του από τις κατηγορίες. Όπως άλλωστε λέμε και στο χωριό μου. O tempora o mores…

Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025

Η Μπουρ(δ)οειδής πανώλη και τα "Κρατικά βραβεία" των χαλουμιών...

Τελικά αποδεικνύεται πως το όνομα Μπούρα αποτελεί το ιδανικό φάρμακο δια πάσα νόσο και πάσα μαλακία στο αποχετευτικό σύστημα των γραμμάτων. Καθώς δεν μας έφτανε μόνο η αλανιάρα του γνωστού εκδοτικού χαμαιτυπείου, έχουμε και τον "ποιητή" που το όνομα του κατάφερε να εμπλακεί σε μια ακόμα φαρσοκωμωδία σχετιζόμενη με το "βιβλίο" λίγο μακρύτερα αυτή τη φορά από τα στενά μας σύνορα.
Εξηγούμεθα. Σε μια καταγγελτική δήλωση ο πρόεδρος των "κρατικών λογοτεχνικών βραβείων" Κύπρου τα έβαλε ούτε λίγο ούτε πολύ με την ίδια την κριτική του επιτροπή (!), τονίζοντας πως ορισμένα μέλη «δεν είχαν επιστημονική ή επαγγελματική ή και εμπειρική σχέση» με την κυπριακή λογοτεχνία, επισημαίνοντας μάλιστα ότι μέλος της Επιτροπής ανέφερε δυσκολία κατανόησης της κυπριακής διαλέκτου. Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες αδυναμίες θέτουν εν αμφιβόλω την αξιολόγηση έργων γραμμένων στην κυπριακή ντοπιολαλιά.
Για την ιστορία η επιτροπή αποτελούνταν από τους Μαρία Α. Ιωάννου, Κωνσταντίνο Μπούρα, Μικαέλα Πρίντσιγκερ και Χρίστο Χατζηγιάννη.
Διαβάζοντας μερικά δείγματα από τους βραβευθέντες δεν μπορούμε να δώσουμε άδικο στον πρόεδρα της επιτροπής, και για του λόγου το αληθές μπορείτε και μόνοι σας να θαυμάσετε. Διαβάστε λοιπόν:
Απόψε η Γάζα καίγεται στο σκοτάδι.
Ο θείος Σαμ ξύνει τ’ αρχίδια του
και επευφημεί.
Εξαιρετική εμβάθυνση στο δράμα της γεννοκτονίας από τον νικητή της κατηγορίας πρωτοεμφανιζόμενου λογοτέχνη.
Θέλετε και άλλο; Πάρτε λοιπόν ένα απόσπασμα που θα έκανε και τον Μπογδάνο να κρεμάσει την πένα του:
«Bluetooth, πανηλίθιε! 21ος αιώνας!»
«Εννά σε γαμ…» σταματά με, με ένα φιλί που κρατά χρόνια.
Σταματά το σε μια φάση, θωρεί με λλίο σοβαρά,
τζαι μετά λαλεί μου με νάζι:
«Πού εμείναμεν; Ναι, ξέρω, τζ’ αρχαία.
Τι ήταν να πεις; Εννά με γαμήσεις,
ρε μεγάλε;!»
(Αυτός ο άνθρωπος πήρε βραβείο, όχι σοβαρά μιλάμε!)
Συνεπώς, αποδεικνύεται πως η ρεμούλα και η νεποκρατία δεν αποτελούν ιδίον μόνο των δικών μας βραβείων που κάθε χρόνο μας χαρίζουν Μαγκλίνηδες και μπιφτεκάδες. Ωστόσο γεννάται και ένα βαθύτερο, φιλοσοφικότερο και ίσως βαθιάς υπαρξιακής αναζήτησης θέμα μέσα από την ιλαρή τραγικότητα του εν λόγω συμβάντος. Πως αυτός ο τύπος δέχτηκε να γίνει πρόεδρας της ίδιας της επιτροπής που καταγγέλει;;; Ο γέγονε, γέγονε!

Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2025

Βορίζια (Αχιλλέας Σωτηρέλλος)

Ζωοκλέφτες, μπαγαμπόντες, θεομπαίχτες…
Μαύρα φιμέ τζάμια και απαστράπτουσες ζάντες.
Γκλίτσα, κουμπούρα και καδένα.
Στα ριζά του Ψηλορείτη η φύση ενορχηστρώνει ορατόρια.
Τα πρόβατα βελάζουν, οι μύγες πεταρίζουν, τα λουλούδια ανθίζουν.
Μόνο οι άνθρωποι διασαλεύουν την αρμονία της.
Οι κρότοι δεν είναι μπουμπουνητά.
Το αίμα δεν είναι πορφυρό.
Είναι μαύρο σαν το σαρίκι.
Σκοτεινό σαν την ψυχή.
Δηλητηριώδες.
Ταγμένο στη διαιώνιση του.
Η λεβεντιά πάντα κυρτή, νικημένη από τα γεννοφάσκια της, αποκομμένη από τη βιολογική εξέλιξη.
Σκουριασμένο φετίχ.
Κρήτη, Κρήτη πάνε και κοιμήσου.
Κρήτη, Κρήτη σάλτα και γαμήσου…

Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2025

Η πληρωμένη απάντηση του Καρτέλ στην κλάψα του «Αναγνώστη» για τα χάλια των δανειστικών βιβλιοθηκών.

Είναι γεγονός πως ο σηπτικός βόθρος των ελληνικών γραμμάτων έχει αποκτήσει πολλούς Βασιλάκηδες Καΐλες εσχάτως. Όταν ωστόσο η κλάψα προέρχεται από αυτούς που έχουν φέρει το βιβλίο σε αυτό το χάλι η συνθήκη γίνεται ακόμα πιο διασκεδαστική…
Τελευταίο κρούσμα ένα ακόμα ανυπόγραφο άρθρο του ανεκδιήγητου «Αναγνώστη» (ξέρετε, αυτού που δίνει και βραβεία) ο οποίος μας ενημερώνει πως η ζήτηση στις δανειστικές βιβλιοθήκες αφορά κυρίως ανάλαφρα και κακής ποιότητας αναγνώσματα, μάλιστα επιρρίπτει (άκουσον-άκουσον) την ευθύνη και στους υπαλλήλους που πρέπει να συμβουλεύουν και να καθοδηγούν τους επισκέπτες (οπως μας πληροφορεί).
Συνεχίζοντας τη διασκεδαστική μίρλα εκφράζει την βαθιά απογοήτευση του διότι «Μέσα στις πρώτες δεκάδες δεν βρίσκεται ούτε ένας/μία συγγραφέας που το έργο του/της να έχει κριθεί από την κοινότητα των καλών αναγνωστών (των ποιων;), τις αξιολογήσεις των κριτικών ($$$), τα θεσμικά και μη θεσμικα βραβεία (σλούρπ-σλούρπ), τις περίφημες (χαλκευμένες) λίστες μπεστ σέλερ που δημοσιεύουν οι εφημερίδες…». Τα σχόλια στις παρενθέσεις δικά μας…
Προτού συνεχίσουμε να πούμε πως πραγματικά ξεροχύνουμε με τέτοια άρθρα και τα έχουμε τεράστια ανάγκη, πρωτίστως διότι αποδεικνύουν το που έχει φτάσει το βιβλίο ένα συγκεκριμένο σύστημα που ασχολείται με αυτό και κατευθύνει τις τάσεις, τουτέστιν στη θέση του απόλυτου σκουπιδιού. Όσο για το αναγνωστικό κοινό, όταν το εθίζεις στην προχειράτζα και το χυλό ανακηρύσσοντας ως "ποιοτικό συγγραφέα" τoν κάθε πουθενά φορτώνοντας τον με πλουμιστές βραβεύσεις τότε μοιραία θα στραφεί στην παραλογοτεχνία (η οποία δεν προσποιείται κάτι παραπάνω από αυτό που πραγματικά είναι)…
Σε αυτό το πλαίσιο οι τελευταίοι που έχουν ευθύνη είναι οι υπεύθυνοι των βιβλιοθηκών αλλά φευ, θα αποδώσουν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι τα ορφανά της Μπασκόζαινας ή θα δαγκώσουν το χέρι που τα ταΐζει…

Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2025

Ο ιντερνετικός κριτικός παύλα πέφτουλας, η Αμάντα και ένα ψαλίδι….

Στον θαυμαστό κόσμο των «ελληνικών γραμμάτων» το τρομπάρισμα αποδεικνύεται η δημοφιλέστερη ασχολία μετά το γλείψιμο, τόσο για τα ορφανά των εκδοτικών μεγαλονταβάδων όσο και για τους κάθε λογής παρατρεχάμενους. Όταν μάλιστα συνδυάζονται, τότε το αποτέλεσμα είναι αριστουργηματικό. Ο ιντερνετικός κριτικός παύλα πέφτουλας αποτελεί ένα από τα αγαπημένα μας παρατράγουδα.
«Μα καλά με αυτόν τον τρόμπα ασχολείστε;» μας είχε νουθετήσει κάποτε αναγνώστης μας. Εδώ ασχοληθήκαμε με τη Διβάνη, αυτός θα μας μαράνει, ήταν η αποστομωτική απάντηση μας. Καθότι ο «ιντερνετικός κριτικός παύλα πέφτουλας» δεν παύει να μας εκπλήσσει. Τρανή απόδειξη: Κάθισε και έγραψε κριτική για το βιβλίο του Θανασάκη ο αθεόφοβος, προσπαθώντας να κρατήσει μάλιστα και τα προσχήματα.
Ο Θανασάκης βέβαια εκτός από γόνος είναι ένα παιδί με σοβαρές μαθησιακές και γνωσιακές δυσκολίες. Το να ασχοληθεί κάποιος σοβαρά μαζί του (παρεκτός της Πατάκαινας που για ευνόητους λόγους τον εκδίδει) θα ήταν έως και ύποπτο αν αυτός ο κάποιος δεν ήταν ο αγαπημένος μας πέφτουλας…
Τα ευτράπελα βέβαια δεν σταματούν εδώ, καθότι το αστροπελέκι μας τρέφει μια ιδιαίτερη συμπάθεια για την Αμάντα, η Αμάντα από την άλλη αγαπάει τα ψαλίδια αν το πιάσατε το υπονοούμενο (Αν από την άλλη δεν πιάσατε παραδίδει και σεμινάρια περί υπαινικτικού λόγου στον Ιανό για να χαρτζιλικώνει το παπάκι της, οπότε αν έχετε λεφτά για χάσιμο τραβήξτε και μια βόλτα από κει).
Βέβαια για την Αμάντα κυκλοφορούν και κάποιες πιο «σκοτεινές» φήμες. Όπως ότι κάποτε απολύθηκε επιμελήτρια από γνωστό εκδοτικό παραμάγαζο γιατί απέρριψε το «βιβλίο» της. Τώρα θα μου πεις τέτοια πίπα που θα’ ταν το παράδοξο θα ήταν να το είχε εγκρίνει…
Μα αυτά και μ’ αυτά βέβαια πρέπει να επιστρέψουμε στον ιντερνετικό κριτικό παύλα πέφτουλα, καθώς μέσα από τα φληναφήματα μια πουτανιά τη βγάζει ο άτιμος, αυτό το υπαινικτικό που λέμε μπρε που το διδάσκει και η Αμάντα για να δροσίζει το παπάκι της. Άμα η ενζενί τώρα έχει πάρει και καμιά «βράβευση» από τον «Αναγνώστη» εκεί να δεις ζαχάρωμα, του τρέχουν και τα σάλια του μπαγασάκου.
Και επειδή κάποιοι (ευτυχώς λίγοι) αμύητοι και άμπαλοι μας ρωτάτε ποιος είναι τέλος πάντων αυτός ο ιντερνετικός κριτικός παύλα πέφτουλας ορίστε! Μέχρι και hint στην κεντρική φώτο σας δώκαμε. Τι άλλο θέλετε; Σανό μασημένο σαν αυτόν που σας σερβίρει η αλανιάρα η Μπούρα;
Νισάφι.